Ustawą z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy-Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw  (Dz. U. z 2015 r., poz. 539), która weszła w życie 18 października 2015 r. ustawodawca wprowadził istotne modyfikacje w prawie spadkowym, a zwłaszcza w przedmiocie przyjęcia spadku. Warto w kilku słowach przedstawić najważniejszą zmianę.

 

Ustawodawca dostrzegł podnoszone w doktrynie prawa na przestrzeni lat głosy krytyki pod adresem dotychczas obowiązującego mechanizmu przyjmowania spadku i związaną z nim odpowiedzialnością za długi spadkowe. Przypomnijmy, że w stanie prawnym sprzed 18 października 2015 r., stosownie do ówczesnego brzmienia art. 1015 Kodeksu cywilnego (dalej zwanego k.c.), oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku mogło być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie oznaczał, że co do zasady dochodziło do prostego przyjęcia spadku, a więc bez ograniczeń co do odpowiedzialności za długi spadkowe (art. 1031 § 1 k.c.). Wielu spadkobierców nie będąc świadomym obowiązujących przepisów prawa po uzyskaniu informacji, iż stali się spadkobiercami zachowywało się biernie i nie składało oświadczenia w przedmiocie przyjęcia spadku sądząc, że takie postępowanie chroni ich przed długami spadkodawcy. W wielu przypadkach to mylne przeświadczenie spadkobierców było weryfikowane w chwili, gdy do ich drzwi zaczynali pukać wierzyciele spadkodawcy. Okazywało się wówczas, że nabyty przez nich spadek to wyłącznie kłopotliwe długi, a spadkobiercy odpowiadają za nie także swoim majątkiem bez jakichkolwiek ograniczeń. W takich sytuacjach jedynym ratunkiem dla spadkobierców była próba powoływania się na działanie pod wpływem błędu i uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia ww. terminie oświadczenia w przedmiocie przyjęcia spadku. Przy czym zauważyć należy, że takie próby nie zawsze kończyły się sukcesem, a postępowania sądowe z nimi związane narażały spadkobierców na dodatkowe koszty.

Wyżej wskazaną nowelą ustawodawca postanowił wyeliminować z prawa spadkowego fikcję prawną prostego przyjęcia spadku stosowaną, gdy spadkobierca nie złożył w wyznaczonym terminie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Po noweli zasadą jest przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza co oznacza, że jeżeli spadkobierca w terminie sześciu miesięcy od dnia kiedy dowiedział się, że jest spadkobiercą nie złoży oświadczenia w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku to nabywa spadek, ale za długi spadkowe odpowiadać będzie tylko do wysokości ustalonego w inwentarzu lub spisie spadku stanu czynnego spadku, a więc do wysokości  aktywów majątku spadkowego. Pamiętać jednak należy, że powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominie w wykazie inwentarza lub podstępnie nie poda do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględni w wykazie inwentarza lub podstępnie poda do spisu inwentarza nieistniejące długi. Warto także podkreślić, że omawiane, nowe rozwiązanie ma zastosowanie wyłącznie do spadków otwartych po wejściu w życie nowelizacji, a więc do spadków po spadkodawcach, którzy zmarli po 18 października 2015 r.

Przedstawioną zmianę należy ocenić pozytywnie. W zdecydowanie większym stopniu niż dotychczasowa regulacja zabezpiecza ona interesy spadkobierców, którzy w wielu przypadkach nie są biegli w prawie i nie mają wiedzy na temat tego co dokładnie wchodzi w skład spadku (jakie aktywa i pasywa), a co więcej często nie mają nawet możliwości, aby dokonać w tym zakresie jakichkolwiek ustaleń.

Komentarze  

# profile 2018-11-01 16:13
Need cheap hosting? Try webhosting1st, just $10 for an year.

Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież