Wraz z początkiem lipca weszła w życie ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania karnego oraz innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247). Wspomniana nowelizacja wprowadziła szereg nowych rozwiązań dotychczas nieznanych na gruncie kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego, a także istotnie zmodyfikowała uprzednio istniejące instytucje prawa karnego. Na łamach naszego bloga będziemy starali się systematycznie przedstawiać przynajmniej niektóre zmiany, które nastąpiły wskutek wejścia w życie wyżej opisanej ustawy.

 

1 lipca 2015 r. zaczął obowiązywać art. 59a kodeksu karnego (dalej zwanego k.k.), stanowiący wyłom w procesowej zasadzie legalizmu oraz wprowadzający instytucję umorzenia postępowania karnego na wniosek pokrzywdzonego w przypadku pojednania się sprawcy z pokrzywdzonym. Zgodnie z § 1 przytoczonego artykułu, jeśli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji (czyli przed przedstawieniem przez oskarżyciela na rozprawie zarzutów oskarżenia) sprawca, który nie był uprzednio skazany za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy, pojednał się z pokrzywdzonym i naprawił szkodę lub zadośćuczynił wyrządzonej krzywdzie, a pokrzywdzony złoży stosowny wniosek to postępowanie karne podlega umorzeniu. Warunkiem zastosowania wskazanej instytucji jest także to, aby postępowanie toczyło się w sprawie o występek spowodowania średniego uszczerbku na zdrowiu lub o występek zagrożony karą nieprzekraczającą 3 lat pozbawienia wolności, a więc np. w sprawie o naruszenie praw pracowniczych. W odniesieniu do występków przeciwko mieniu wskazany limit jest wyższy i wynosi 5 lat pozbawienia wolności  co oznacza, że przedstawiana instytucja może znaleźć zastosowanie np. w sprawie o kradzież zwykłą, przywłaszczenie, paserstwo lub o zabór cudzego pojazdu mechanicznego w celu krótkotrwałego użycia.

Należy pamiętać, że w sytuacji, gdy występek zostanie popełniony na szkodę więcej niż jednego pokrzywdzonego warunkiem zastosowania instytucji z art. 59a k.k. jest pojednanie się, naprawienie przez sprawcę szkody oraz zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę w stosunku do wszystkich pokrzywdzonych co wynika wprost z art. 59a § 2 k.k. . W konsekwencji art. 59a k.k.  nie znajdzie zastosowania w odniesieniu do tzw. przestępstw bez ofiar, a także wówczas, gdy nie uda się ustalić pokrzywdzonego lub wszystkich pokrzywdzonych.

Warto także wskazać, że ustawodawca przewiduje możliwość odstąpienia od stosowania opisywanej instytucji w sytuacji, gdy zachodzić będzie szczególna okoliczność uzasadniająca, że umorzenie postępowania byłoby sprzeczne z potrzebą realizacji celów kary. Oznacza to, że na gruncie art. 59a k.k. umorzenie postępowania ma charakter względnie obligatoryjny w konsekwencji czego sprawca, który będzie chciał skorzystać z dobrodziejstwa tej instytucji nie uzyskuje żadnej gwarancji, że rzeczywiście dojdzie do umorzenia.

Podsumowując te krótkie rozważania na temat art. 59a k.k. wskazać należy, że przytoczony przepis jest kolejnym przejawem konsensualizmu w polskim prawie karnym, albowiem stwarza możliwość zawarcia przez uczestników postępowania karnego (w tym przypadku przez sprawcę i pokrzywdzonego) porozumienia co do sposobu jego rozstrzygnięcia. Wprowadzenie przedmiotowej instytucji do porządku prawnego wydaje się zasługiwać na ocenę pozytywną i przemawia za tym kilka czynników. Po pierwsze zachęcą ona sprawcę do pojednania się z pokrzywdzonym i naprawienia mu wyrządzonej przestępstwem szkody dzięki czemu interes pokrzywdzonego powinien ulec pełnemu zaspokojeniu. Po drugie pozwala na ograniczenie liczby spraw rozpatrywanych przez sądy, które obecnie borykają się z ich nadmiarem. Z ostateczną oceną tej nowej regulacji należy jednak wstrzymać się do czasu, gdy będzie ona już przez dłuższy czas funkcjonować w praktyce wymiaru sprawiedliwości.


Komentarze  

# Sylwia 2015-07-28 12:51
Ciekawy artykuł. Czekam na kolejne dotyczące nowelizacji, bo rozumiem, że to dopiero pierwsza część z tego cyklu.
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
# profile 2018-10-27 10:46
Need cheap hosting? Try webhosting1st, just $10 for an year.

Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
# Joanne 2018-11-13 13:02
I have noticed you don't monetize your blog, don't waste
your traffic, you can earn additional cash
every month. You can use the best adsense alternative for any type of website
(they approve all websites), for more details simply search in gooogle: boorfe's tips monetize your website

Also visit my homepage :: BestDouglas: https://MightyLorene.blogspot.co.uk
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
# Davis 2018-11-17 02:54
I see you don't monetize your page, don't waste your traffic, you can earn additional bucks every month.

You can use the best adsense alternative for any type
of website (they approve all websites), for more details simply search in gooogle:
boorfe's tips monetize your website

Check out my web-site ... BestVictorina: https://CleverKirby.blogspot.com
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież